یکشنبه , مرداد ۲۷ ۱۳۹۸
صفحه اصلی / اخبار / ریسک های بیمه الکترونیک

ریسک های بیمه الکترونیک

ریسک‌های پیش‌رو

صنعت بیمه برای ورود به بخش خدمات الکترونیک و بیمه‌های الکترونیک با مخاطراتی روبه‌رو است. ریسک‌های متنوعی که بیمه‌گران برای ارائه خدمات بیمه‌ای به‌صورت الکترونیک با آن‌ها روبه‌رو هستند در تقسیم‌بندی کلی به پنج گروه کلی طبقه‌بندی می‌شوند:

  1. ریسک‌های معاملاتی که از طریق کامپیوتر بین بیمه‌گر و مشتریان رد و بدل می‌شود.
  2. ریسک‌های استراتژیک که به آن مخاطرات راهبردی نیز گفته می‌شود که مربوط به ورود شرکت بیمه به فعالیت‌های الکترونیک بدون بررسی تبعات و نتایج آن است.
  3. ریسک‌ها و مخاطرات امنیت مالی و اعتباری که ریشه در عدم شناخت کافی طرفین از یکدیگر در زمان انجام معاملات اینترنتی دارد.
  4. ریسک‌های مسئولیت که شامل موارد بسیاری است، ازجمله قوانین ناظر بر حقوق بیمه‌گذاران که از کشوری به کشور دیگر متفاوت است، لذا مسئولیت بیمه‌گر در قبال بیمه‌گذاران متفاوت و غیرقابل‌پیش‌بینی است. ازاین‌رو ارائه محصولات بیمه‌ای به‌صورت الکترونیک هیچ قاعده و قانونی نداشته و باعث عدم پیش‌بینی دقیق تعهدات بیمه‌گر می‌شود. همچنین حفاظت از اطلاعات شخصی بیمه‌گذاران در اینترنت موضوع بسیار مهمی است که در صورت سوءاستفاده از اطلاعات باعث به وجود آمدن روحیه بی‌اعتمادی نسبت به شرکت‌های بیمه‌ای می‌شود.
  5. ریسک‌های عملیاتی که مربوط به خدمات غیرالکترونیک بیمه‌ای است که از طریق واگذاری خدمات بیمه‌ای به پیمانکاران به وجود آمده و موقعیت مالی و تجاری شرکت‌های بیمه‌ای را به خطر می‌اندازد.

عوامل موثر در استقرار بیمه‌های الکترونیک

در استقرار بیمه‌های الکترونیک عوامل چندی دخیل هستند که از مهم‌ترین این عوامل عبارت‌اند از: رفع محدودیت‌های مکانی و زمانی، کاهش هزینه‌ها، افزایش میزان فروش، دستیابی به اطلاعات به‌موقع و سریع، شناسایی بازار هدف و شناخت و جذب مشتریان، تخصصی شدن فعالیت‌ها، ارتقای سیستم خدمات پوششی.

استقرار بیمه‌های الکترونیک نیازمند پیش‌نیازهایی است که شامل فرهنگ‌سازی، آسیب‌شناسی، درگیری کلیه افراد با صنعت بیمه، ایجاد زیرساخت تکنولوژی، وجود نیروی انسانی آگاه و متخصص و وجود زیرساخت حقوقی است. فرهنگ‌سازی نقش مهمی را در پیاده‌سازی فناوری اطلاعات در صنعت بیمه دارد. مهم‌ترین عامل در به‌کارگیری موفق فناوری اطلاعات، اطمینان مدیران به آینده جهت استفاده از فناوری اطلاعات است که باید به‌طور صحیح فرهنگ‌سازی شود.

در بحث آسیب‌شناسی باید مشکلات و موانع کاربرد فناوری اطلاعات در صنعت بیمه به‌درستی شناسایی شوند. کلیه نیروهای انسانی صنعت بیمه از مدیران ارشد تا کارکنان عملیاتی می‌بایست آموزش‌های لازم را ببینند و از مهارت‌های آن‌ها در پیاده‌سازی و استقرار سیستم فناوری اطلاعات در صنعت بیمه استفاده شود. زیرساخت‌های تکنولوژیکی در صنعت بیمه باید شناسایی شوند که شامل خدمات ارتباط از راه دور و ایجاد بستر مناسب ارتباطی و مخابراتی برای دسترسی سریع و آسان کاربران به شبکه است.

جهت موفقیت بیمه‌های الکترونیک باید یک چارچوب حمایتی تداعی شود. وجود نیروی انسانی متخصص باعث موفقیت بیمه‌های الکترونیک می‌شود و مردم نیز باید بتوانند از خدمات بیمه الکترونیک استفاده کنند و باید تمهیدات لازم برای آموزش و ارتقای سطح دانش مردم برای آشنایی و استفاده از بیمه الکترونیک فراهم شود. بیمه الکترونیک باید باعث ایجاد امنیت و اعتماد برای مردم و شرکت‌های بیمه‌ای شود و باید زیرساخت‌های حقوقی لازم برای ایجاد امنیت و اعتماد مردم را فراهم کند که این زیرساخت‌ها شامل وضع قانون بیمه الکترونیک، وضع قانون حفاظت از داده‌ها، قانون آزادی اطلاعات در صنعت بیمه و قانون امضای دیجیتال است.

چالش‌های پیاده‌سازی بیمه الکترونیک در کشور

استقرار موفقیت‌آمیز بیمه الکترونیک مقوله‌ای بین بخشی است که نیازمند آماده بودن زیرساخت‌ها در سطح ملی است. شرکت‌های بیمه در ایران گام‌هایی جهت ایجاد بیمه‌های الکترونیک برداشته است اما به‌رغم این تلاش‌ها، همچنان نمی‌توان مدعی ورود به دنیای تجارت الکترونیک و نیز ایجاد بیمه الکترونیک بود چراکه هنوز فعالیت‌های بیمه‌گری، به‌خصوص در زمینه ارائه خدمات به بیمه‌گذاران به‌صورت کامل، الکترونیک نشده و ایجاد بیمه‌های الکترونیک در همان گام‌های اولیه الکترونیک شدن، یعنی تنها ایجاد سایت‌های ایستا، متوقف مانده است. بیمه‌گران در سرمایه‌گذاری و استفاده از تجارت الکترونیک، محتاط بوده و نسبت به سایر سازمان‌های خدماتی و مالی دیرتر پا به عرصه دنیای دیجیتال گذاشته‌اند.

کانال‌های توزیع خدمات بیمه‌ای به‌واسطه بهره‌مندی از اینترنت با تغییرات چشمگیری مواجه هستند که باعث شده شرکت‌های بیمه‌ای از طریق وب سایت‌های اینترنتی اختصاصی شرکت خود به‌طور وسیعی اطلاعاتی را در رابطه با شرکت و راهنماهای خرید انواع محصولات بیمه‌ای خود عرضه کنند. گسترش تجارت الکترونیک از طریق اینترنت منجر به ظهور چالش‌های جدید و مهمی در تنظیم و نظارت صنعت بیمه شده است.

امروزه صنعت بیمه ایران در مقایسه با دیگر صنایع در اتخاذ شیوه‌های تجارت الکترونیک بسیار کندتر عمل کرده است. ازجمله عوامل موثر در تأخیر صنعت بیمه در روی آوردن به تجارت الکترونیک می‌توان به هزینه‌های بالای استخدام افراد متخصص در زمینه فناوری اطلاعات، تفاوت‌های فنی و مقرراتی، مسائل امنیتی و حفظ حریم شخصی افراد، پیچیدگی برخی از خدمات بیمه‌ای و همچنین محتاط بودن این صنعت اشاره کرد.

هزینه استقرار سیستم‌های نوین و الکترونیک برای موسسات بیمه‌ای هرچند زیاد است، ولی شرکت‌های بیمه‌ای از این طریق سود بسیاری به دست می‌آورند. جهت از بین بردن موانع موجود در استقرار بیمه‌های الکترونیک باید مدیران شرکت‌های بیمه با واقع‌بینی در جهت اشاعه فرهنگ استفاده از اینترنت و تجارت الکترونیک و آموزش و سرمایه‌گذاری در توسعه منابع انسانی در شرکت‌های بیمه‌ای اقدام کنند.

شرکت‌های بیمه‌ای به زیرساخت تکنولوژیکی مناسبی برای تأمین و حمایت از فعالیت‌های مبتنی بر وب نیاز دارند. یکی دیگر از موانع پیاده‌سازی بیمه الکترونیک پیچیدگی برخی از خدمات بیمه‌ای است که مانع از صدور بیمه‌نامه‌هایی از طریق اینترنت می‌شود. بر این اساس بیمه‌ها به دودسته کلی بیمه‌های زندگی و غیرزندگی تقسیم‌بندی می‌شوند که بیمه‌های زندگی در شرایط حاضر به دلیل پیچیدگی خاص خود به‌سختی قابلیت فروش از طریق اینترنت را دارند.

حریم شخصی افراد یکی دیگر از موانع پیاده‌سازی بیمه‌های الکترونیک است. انعقاد قرارداد بیمه از طریق اینترنت نیازمند به مبادله اطلاعات شخصی افراد است که اغلب مشترکین بیمه از فاش شدن اطلاعات خود نگران هستند و بیشتر شرکت‌های بیمه نمایندگان را به‌عنوان مشتریان خود می‌دانند و پیش‌بینی این موضوع که خرید مستقیم از اینترنت جایگزین نمایندگان می‌شود، مشکل است.

یکی دیگر از موانع پیاده‌سازی بیمه‌های الکترونیک کلاهبرداری‌های بیمه‌های الکترونیک از طریق اینترنت است. وضع قانون و مقررات برای کلاهبرداری‌های بیمه‌های الکترونیک امری ضروری است که نهادهای نظارتی بالاخص بیمه مرکزی با نظارت و کنترل فرآیندهای بیمه‌ای می‌توانند در جهت حفظ منافع مصرف‌کنندگان گام بردارند.

موانع اصلی بیمه‌های الکترونیک در جهان

در یک دسته‌بندی کلی موانع استقرار بیمه‌های الکترونیک را می‌توان در سه دسته کلی موانع محیطی (زمینه‌ای)، موانع سازمانی (ساختاری) و موانع رفتاری (محتوایی) تقسیم‌بندی نمود. طبق این دسته‌بندی، موانع محیطی خارج از حیطه کنترل سازمان است و پیش‌نیاز موانع سازمانی و رفتاری است که از سه بعد قانونی، فرهنگی و تکنولوژیکی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

موانع سازمانی عوامل غیرانسانی چون ساختار، تکنولوژی، قوانین و مقررات را شامل می‌شود و در چهار بعد سیاست‌ها و خط‌مشی‌ها، قوانین بیمه‌ای، ساختاری و تکنولوژیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. موانع رفتاری (محتوایی) عوامل مرتبط با نیروی انسانی را از سه بعد کمبود نیروی متخصص، عدم پشتیبانی مدیران ارشد و مقاومت پرسنل در برابر تغییر مورد بررسی قرار می‌دهد.

 راهکارهای مقابله با چالش‌های استقرار بیمه الکترونیک در ایران

برای مقابله با چالش‌های به وجود آمده در پیاده‌سازی بیمه‌های الکترونیک راهکارهایی مطرح شده است که در این قسمت به ارائه راهکارهای مربوطه پرداخته می‌شود.

  1. لزوم تنظیم و تصویب مقررات لازم‌الاجرا در شورای عالی بیمه برای بخش فناوری اطلاعات.
  2. ملزم نمودن کلیه شرکت‌های بیمه‌ای به ارائه یا تنظیم برنامه‌های مدون با رویکرد بلندمدت و هماهنگ در اسرع وقت.
  3. برگزاری کارگاه‌های آموزشی و همایش‌های مشترک در حوزه مسائل مدیریت فناوری اطلاعات.
  4. ارتقای جایگاه فناوری اطلاعات در شرکت‌ها و کل صنعت بیمه و پرهیز از ترویج نگاه ابزاری به این بخش.
  5. تشکیل جلسات هم‌فکری بین مدیران بخش‌های مختلف جهت هماهنگی بیشتر
  6. مشارکت با کارشناسان و متخصصان بیمه و تلاش در وضع قوانین و مقررات
  7. اصلاح نرم‌افزارهای موجود
  8. تلاش برای تهیه و در اختیار قرار گرفتن اطلاعات و داده‌های دیگر سازمان‌های مرتبط با بیمه
  9. طراحی شبکه فراگیر و پرسرعت برای هر یک از نمایندگی‌های بیمه.
  10. حمایت و پشتیبانی از بخش‌های حقوقی، مالی و اداری
  11. مجهز نمودن امکانات سخت‌افزاری شرکت‌های بیمه
  12. تدوین و اجرای برنامه‌های جدید جهت جایگزینی نرم‌افزارهای قدیمی و پوشش فرآیندهای دستی
  13. لزوم انجام پروژه‌های مشترک در صنعت بیمه به‌منظور بررسی تجارب کشورهای دیگر و استفاده از تجارب آن‌ها.
  14. تنظیم و ابلاغ مقررات خاص برای جذب و نگهداری نیروهای متخصص
  15. برگزاری همایش‌ها و سمینارها و ایجاد تعامل با بخش‌های دیگر برای جلب اعتماد و همکاری آنها
  16. اجرای پروژه‌های فرهنگ‌سازی ازجمله دوره‌های آموزش و بازآموزی برای کارکنان و نمایندگان و برجسته کردن تأثیرات فناوری اطلاعات در افزایش کارایی و بهره‌وری.
  17. استفاده از انواع تکنیک‌ها و روش‌های آموزشی.

ریسک نیوز/احسان خدیو

این مطالب را نیز ببینید!

با کارت دانشجویی بیمه شویم!

با کارت دانشجویی بیمه شویم! سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرد: دانشجویان بر اساس ضوابط بیمه …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *